19 Ekim 2026
İstanbul Büyükşehir Belediyesi, artan sıcaklıklarla mücadele için büyük ölçekli bir kentsel yeşil alan projesini genişletti. Plan, kentin mevcut "yaşam vadileri" ağını kentsel ormanlar, serinletici koridorlar ve ekolojik tampon bölgeler olarak konumlandırıyor.
Plan kapsamında İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB), yeşil koridor ağını "kentsel ormanlar" olarak tanımlıyor ve bunların yükselen sıcaklıkları azaltmaya nasıl yardımcı olacağını ana hatlarıyla açıklıyor. 2019'dan bu yana şehir genelinde 18 yeşil koridor oluşturan Yaşam Vadileri programı, stratejik lokasyonlarda yeşil alanları milyonlarca metrekare genişletecek. Belediyeye göre, bağlantılı yeşil alanlara verilen önem, dar ve dağınık parkların ısı azaltma faydalarını sınırlayabileceğini kabul ediyor.
Parklar ve Orman Koridorlarına Güvenen Bir Mavi Şehir
İBB, Yaşam Vadilerini aynı zamanda karbon yutağı ve sel tamponu işlevi gören ekolojik koridorlar olarak tanımlıyor. "Bunlar sadece kentsel parklar değil" diyen İBB sözcüsü Hakan Türker, "Orman gölgeliği oluşturmak ve şehir genelinde serinletici bir etki yaratmak için stratejik planlama yapıyoruz" dedi.
Belediye, 2019'dan bu yana 18 yaşam vadisi koridorunu tamamlayarak yaklaşık 2 milyon metrekare yeni kentsel orman ekledi. Koridorlar genellikle yoğun ve yapılaşmış bölgelerden geçen doğrusal orman ve çim şeritlerinden oluşuyor.
Model ve Büyük Ölçekli Proje Olarak Ayamama
Devam eden bir bayrak projesi, bu modeli uygulamaya hazır ölçekte gösteriyor. Belediyenin açıklamasına göre Ayamama Yaşam Vadisi'nin ilk aşaması 2023'te başladı. İBB sözcüsü Hakan Türker, projenin dört aşamada devam edeceğini ve tamamlandığında 1 milyon metrekareden fazla sürekli yeni yeşil alan yaratacağını söyledi.
Koridorun tamamlandığında Bakırköy, Bahçelievler ve Küçükçekmece'den geçmesi bekleniyor. Bu yaz yerel medyayla paylaşılan bir 3D konsept videosu, bisiklet yolları, gölgelik oturma alanları, dinlenme noktaları ve restore edilen hayvan habitatlarıyla ormanlık bir yaya koridoru vizyonunu gösteriyor.
İklim Değişikliğini Kentsel Isıyla Bağlantılandırmak
Plan, Doğu Akdeniz ve Orta Doğu Bölgesel İklim Merkezi'ne göre, son 50 yılda ortalama yaz sıcaklıklarının zaten 2.5 derece Celsius arttığı Türkiye'nin kalabalık, sahil kentinde daha sık ve şiddetli sıcak dalgaları öngören iklim modelleriyle gündeme geliyor.
Ancak yeşil alanları stratejik olarak konumlandırmak zorlu bir süreç. Tek bir ekolojik tampon bölge, kentin 5.500 kilometrekarelik alanına kıyasla küçük kalıyor. İstanbul'un kentsel dönüşüm projelerini analiz eden bir Frontiers çalışması, son dokuz yılda seçilen beş proje alanında yeşil altyapının arttığını, ancak çevre bölgelerde genellikle yeşil altyapı kaybı ve yüzey sıcaklıklarında artış görüldüğünü buldu.
"Kentsel dönüşüm projeleri bağlamında kentsel ormanların ve yeşil alanların mekansal dağılımındaki değişim, yakındaki toplulukların kentsel ısıya maruz kalmasını artırıyor" diye belirtildi bu yıl Environmental Science dergisinde yayınlanan çalışmada.
Parçalı kentsel yeşil alan, bazı mahalleleri kentsel ısı adasında bırakıyor. En savunmasız mahalleler ne ağaç gölgeliğine ne de yeşil alana sahip olabilir. Bu sırada, yeşil gelişmelerin olduğu bitişik bölgeler iklim altyapısına kavuşuyor.
"Serinletici Koridorlar Norm Olacak" Dedi Belediye
Belediyenin Ayamama Vizyonu çerçevesi, bu tür serinletici yolları geleceğin normu yapmayı hedefliyor. 2024 İstanbul Yeşil Şehir Eylem Planı, daha geniş bir iklim stratejisi ve iklim uyum politikasının parçası olarak kentsel alanı kapsıyor.
Geçen yıl belediye başkanlığı, İstanbul'un onda birini kapsayan bir yeşil ağ öngören İstanbul Belediyesi'nin ilk iklim politikası aracı olarak Yeşil Şehir Eylem Planı'nı onayladı. Kentin ikinci iklim izleme raporu, kentsel ısı adaları, şehir topoğrafyası ve yeşil alan dağılımı gibi metrikleri odak alarak politikanın meyvelerini değerlendirdi.