Öğlen Singapur’dan uçtunuz, akşam Londra’dasınız. Sabah Berlin aktarması da vardı. Telefonda üç uyarı gördünüz: “Kripto cüzdan bildirimi”, “Kumar sitesi erişimi kısıtlandı”, “Drone kaydı gerekli”. Aynı gün, üç ülke, üç kural seti. Neden bu kadar farklı? Bu rehber, cevapları sade ve net bir dille verir. Nerede ne serbest, ne kısıtlı, ne tamamen yasak? Hızlı bakış için tablo, derin bilgi için alt bölümler var.
Bu rehberi nasıl okumalı?
Aceleciyseniz önce tabloya bakın. Hangi alanda hangi ülke ne diyor, 90 saniyede görün. Zamanınız varsa vaka kutularını izleyin. Profesyonelseniz metodoloji ve kaynaklara da göz atın. Bu metin hukuki danışmanlık değildir; yerel bir uzmana danışmadan karar almayın.
Metodoloji ve kapsam sınırları
Öncelik daima birincil kaynak: yasa metni, resmî kurum, uluslararası kuruluş. Yer verdiğimiz bağlantılar doğrudan bu tür sayfalara gider. Güncelleme tarihi metnin sonunda yazar. Ülke içi eyalet ve şehir farkları olabilir; kısa dönem kiralama ve kumar gibi alanlarda bu fark büyüktür. Kural setleri sık değişir; bu yüzden genel çerçeveyi veriyor, her bölümde en güvenilir kapı niteliğindeki kaynağa yönlendiriyoruz. Genel resim için OECD’nin düzenleyici politika görünümünü de taradık; karşılaştırmalı içgörü sağlar (OECD’nin düzenleyici politika görünümü).
90 saniyelik büyük tablo özeti
Aşağıdaki tablo, ana alanları ve seçili ülkeleri tek bakışta sunar. “Statü” alanı, sahadaki gerçek etkiyi hızlı anlatır: Yasal, lisanslı/kısmi, yasak ya da gri. “Kaynak” sütunu, sizi resmî kapıya götürür. Küresel bir gizlilik haritası için ayrıca UNCTAD veri gizliliği veritabanı yararlıdır.
| Kripto (genel çerçeve) | AB (27) | Kısmi (çerçeve var) | MiCA | Stablecoin ve VASP lisans geçişi aşamalı | Avrupa Komisyonu: MiCA | 2026-06 |
| Kripto (borsalar) | Singapur | Lisanslı | Payment Services Act (MAS) | Sıkı AML/KYC ve reklam kuralları | MAS: Payment Services Act | 2026-06 |
| Çevrimiçi kumar | Birleşik Krallık | Lisanslı | UK Gambling Commission | Sorumlu oyun ve reklam çok sıkı | UKGC | 2026-06 |
| Veri gizliliği | AB | Genel çerçeve | GDPR | Çapraz sınır aktarım kuralları kritik | GDPR tam metni | 2026-06 |
| Veri gizliliği | Brezilya | Genel çerçeve | LGPD / ANPD | Uygulama ve para cezaları etkin | ANPD resmî | 2026-06 |
| Veri gizliliği | ABD/Kaliforniya | Kısmi (eyalet) | CCPA/CPRA / CPPA | Tüketici hakları ve opt-out ağır basar | California Privacy Protection Agency | 2026-06 |
| Yapay zekâ | AB | Kademeli | AI Act | Risk sınıfları ve yasaklı kullanım listesi | AB Yapay Zekâ Yasası | 2026-06 |
| AI risk çerçevesi | ABD | Gönüllü/rehber | NIST AI RMF | Kurumsal risk yönetimi için standart yaklaşım | NIST AI RMF | 2026-06 |
| Kenevir (rekreasyonel) | Kanada | Yasal (federal) | Cannabis Act | Yaş sınırı ve lisans şart | Canada: Cannabis Act | 2026-06 |
| Drone (ticari) | ABD | Yasal (kurallı) | FAA Part 107 | Kayıt, uzaktan kimlik ve yetki gerekir | FAA Part 107 | 2026-06 |
| Drone (genel) | AB | Yasal (kurallı) | EASA | Açık/spesifik/kapalı sınıflar | EASA drone kuralları | 2026-06 |
| Kısa dönem kiralama | Fransa/Paris | Kısıtlı | Belediye düzenlemeleri | Birincil konut ve ruhsat şartları | Paris Belediyesi | 2026-06 |
| Kısa dönem kiralama | ABD/NYC | Kısıtlı | STR Registration | Kayıtsız kısa kiralama yasak | NYC resmî STR | 2026-06 |
Üç kıtadan üç mini vaka: fark nereden gelir?
Singapur ve kripto: yenilik var, risk yönetimi daha da var
Singapur, finans merkezidir. Kripto borsa açmak isterseniz lisans gerekir. Kuralın adı Payment Services Act’tir. MAS, kara para aklama ve müşteri tanıma (AML/KYC) için çok net ister. Reklam dili de sınırlıdır. Bu çizgi, yeniliği öldürmez; ama riskin nerede olduğunu hatırlatır. Detay için resmî metne bakın: Payment Services Act (MAS).
Almanya ve veri: GDPR metin değil, kültür
AB’de GDPR her yerde geçerlidir. Ama Almanya’da uygulama kültürü çok güçlüdür. Veri minimizasyonu, denetim, kayıt. Kurumlar bunu günlük iş gibi yapar. Bu yüzden aynı kural Almanya’da daha “sıkı” hissedilir. Temel metin burada: GDPR tam metni.
Kanada ve kenevir: sağlık merkezli pazar
Kanada, keneviri federal düzeyde yasallaştırdı. Ama disiplin var. Yaş sınırı, satış lisansı, paket biçimi. Amaç, karaborsayı küçültmek ve halk sağlığını korumaktır. Kuralın kapısı şurada: Cannabis Act resmî sayfası.
Konu bazlı derin dalış
1) Dijital varlıklar (kripto, stablecoin)
Kripto artık “yok say” konusu değil. AB MiCA düzenlemesi, piyasayı baştan sona çizer. Stablecoin ihracı, cüzdan hizmeti, borsa işletimi. Kademeli geçiş vardır; tarihlere dikkat edin. Ana çerçeve için buradan başlayın: MiCA düzenlemesi. Sınır ötesi uyumda ise FATF rehberi pusula gibidir. AML, seyahat kuralı, VASP tanımı. Rehber burada: FATF sanal varlık rehberi. Pratik not: Vergi ve raporlama her ülkede farklıdır. Tek bir uyum şablonu yoktur.
2) Çevrimiçi kumar (lisans, reklam, sorumlu oyun)
Çevrimiçi kumar, en parçalı alanlardan biridir. Birleşik Krallık’ta lisanslı model vardır ve kurallar nettir. Yaş doğrulama, kaynak kontrolü, reklam sınırlaması. Resmî otorite UKGC’dir: UKGC lisans koşulları. Bazı ülkelerde gri alanlar olur; erişim açık ama lisans yoktur. Bu, risk demektir. Kullanıcı ve işletme için.
Operatör seçimi ve sorumlu oyun araçlarını ülke bazında pratikçe görmek isteyenler için bağımsız karşılaştırma listeleri faydalı olur. Bu bağlamda Top-Slots-Games.com guide 2026, hangi pazarda hangi lisans, bonus şeffaflığı ve şikâyet çözüm hızını tek bakışta sunar. Yine de unutmayın: Bulunduğunuz ülkedeki yasal durumu ve yaş sınırlarını mutlaka kontrol edin; yerel kurallara aykırı kullanım yasadışıdır ve risklidir.
3) Veri gizliliği (GDPR, LGPD, CCPA/CPRA)
GDPR, dünya için referans oldu. Ama her ülke kendi detayını ekledi. Brezilya’da ANPD, LGPD’yi uygular ve rehberler yayınlar: LGPD ve ANPD. Kaliforniya’da CPPA, CPRA hükümlerini canlı tutar: CPRA kılavuzları. AB dışına veri aktarımında yasal dayanak şarttır. Standart sözleşme (SCCs), bağlayıcı şirket kuralları (BCRs) gibi araçları doğru seçin. Ülke listeleri için küresel bir bakış daha isterseniz, UNCTAD veri gizliliği haritası iyi bir başlangıçtır.
4) Yapay zekâ (AI Act ve risk yönetimi)
AB AI Act, risk temelli bir yapı kurar. Bazı uygulamalar yasaktır (ör. belirli toplu gözetim türleri). “Yüksek risk” sınıfı için kayıt, test, şeffaflık gibi yükler gelir. Resmî bilgi için: AB Yapay Zekâ Yasası. ABD tarafında zorunlu bir federal yasa yok, ancak NIST AI RMF kurumlara yol çizer. Uygulama, tedarik, izleme döngüsünü basit ve net adımlara böler: NIST AI RMF. Ürün ekipleri için bu ikili okuma, minimum gereksinim + iyi uygulama seti sunar.
5) Kenevir (rekreasyonel ve medikal ayrımı)
Kenevirde üç büyük soru var: Amaç (rekreasyonel/medikal), satış lisansı, reklam. Kanada yasal; Avrupa’da ülke ülke değişir. Bazı yerlerde sadece medikal izinlidir. Pazar büyüklüğüyle sağlık etkisini birlikte izlemek için Birleşmiş Milletler veri setleri yararlıdır: UNODC Dünya Uyuşturucu Raporu. Turistseniz, taşıma ve kullanım limitlerini ayrıca kontrol edin.
6) Drone ve mikromobilite
AB’de EASA, risk temelli bir çerçeve kullanır. Açık, spesifik ve kapalı kategoriler vardır. Ağırlık, senaryo ve konuma göre izin değişir: EASA insansız hava aracı kuralları. ABD’de ticari uçuş için Part 107 gerekir. Kayıt, uzaktan kimlik ve sınav şarttır: FAA Part 107. Şehir üstü uçuş ve kalabalık alanlarda fazladan yasaklar olabilir. Yerel belediye sayfalarını okuyun.
7) Kısa dönem kiralama (şehir kuralları belirler)
Bu alanda şehir kuralları baskındır. Paris’te birincil konut, ruhsat ve kota gibi sınırlar vardır: Paris Belediyesi. New York’ta kayıt yoksa kısa dönem kiralama yapamazsınız: NYC Kısa Dönem Kayıt. Aynı platform, farklı şehirde farklı sonuç verir. Konut, vergi ve gürültü şikâyeti kuralları da tabloyu etkiler.
Sınır aşan ürün lansmanı: 10 maddelik uyum kontrol listesi
- Ülke → eyalet/şehir ayrımını çıkarın; hangisi öncelikli?
- Lisans gerekir mi? Lisans türü nedir? Süre ve maliyet gerçekçi mi?
- Yaş doğrulama, kimlik ve uygunluk testi nasıl yapılacak?
- Veri dayanağı (GDPR/LGPD/CPRA): hangi hukuki sebep, hangi saklama süresi?
- Veri aktarımı: SCCs/BCRs var mı? Üçüncü ülke riskleri nedir?
- AI kullanıyorsanız: risk sınıfı, model kaydı, açıklanabilirlik planı var mı?
- Ödeme ve vergi: KDV/withholding, e-fatura, raporlama takvimi hazır mı? OECD dijital vergi girişimi güncel mi?
- Reklam ve pazarlama: yaş kısıtı, içerik yasağı, onay süreçleri net mi?
- İç şikâyet yönetimi: SLA, arabulucu kurum, kayıt altı akışı hazır mı?
- Güncelleme sorumlusu: kim takip edecek, ne sıklıkla revize edilecek?
Sık yapılan 7 yanlış varsayım (Myth vs Fact)
- “GDPR’ye uyum sağladım, her yere uygunum.” Yanlış. Veri aktarım kuralları ve yerel rehberler farklıdır.
- “Kripto vergilendirilmez.” Yanlış. Birçok ülkede vergi ve raporlama vardır.
- “Lisanslı ülke demek reklam serbest demek.” Yanlış. UK ve AB’de reklam dili sıkı sınırlıdır.
- “Drone çok küçükse kural yok.” Yanlış. Ağırlık düşük olsa da kayıt/uzaktan kimlik istenebilir.
- “Kısa dönem kiralama platformu izin veriyorsa yasalım.” Yanlış. Şehir kaydı ayrı bir zorunluluktur.
- “AI modelim açık kaynak, sorumluluk yok.” Yanlış. Kullanım bağlamı ve risk size aittir.
- “Kenevir turistsen serbesttir.” Yanlış. Yaş limiti ve taşıma sınırı vardır; eyalet/şehir fark eder.
SSS
AB’de kripto kuralları tüm ülkede aynı mı?
MiCA ortak bir çerçeve sunar. Ama geçiş tarihleri ve yerel denetim uygulamaları farklı olabilir. Banka ve ödeme tarafında ek kurallar da devreye girer.
Online kumar AB’de serbest mi?
Hayır. Ülke bazında lisans ve yasaklar değişir. İngiltere’de lisanslı model vardır; bazı AB ülkelerinde alan sınırlı ya da yasaktır.
GDPR’ye uyum sağladım; Brezilya LGPD ve Kaliforniya CPRA için ayrıca ne gerekir?
Metinler benzer ama aynı değildir. Tüketici hakları, bildirimi ve para cezaları farklılaşır. ANPD ve CPPA rehberlerini ayrıca izleyin.
AB Yapay Zekâ Yasası hangi uygulamaları yüksek risk sayıyor?
Kritik altyapı, eğitim, istihdam ve temel hizmetlerde karar veren sistemler genelde yüksek riskte yer alır. Kayıt, test, izleme gerekir.
Kanada’da kenevir turistler için serbest mi?
Satın alma ve taşıma limitleri vardır. Yaş sınırına ve eyalet kurallarına dikkat edin. Sürüş ve sınır geçişi ayrı risk taşır.
Drone ile ticari çekim için ne gerekir?
ABD’de Part 107, AB’de EASA sınıfına göre kayıt/izin gerekir. Şehir üstü çekimde fazladan yasaklar olabilir.
Kısa dönem kiralama yaparken en kritik hata nedir?
Şehir kaydı ve birincil konut kuralını atlamak. Paris ve NYC buna örnektir.
Son söz ve güncelleme takvimi
Dünya hızla değişir. Bugün gri olan yarın lisanslı olur; serbest olan ertesi gün kısıtlanır. Bu rehberi 3 ayda bir tarıyoruz. Büyük değişiklik (AI Act uygulama tarihi, MiCA takvimi gibi) olursa ara güncelleme yapıyoruz. Geri bildirimler ve düzeltme önerileri için bize yazın.
Hukuki uyarı: Bu içerik hukuki danışmanlık değildir. Bulunduğunuz ülkede geçerli kural ve yasalar önceliklidir. Kişisel kararlarınız için yetkili bir hukuk uzmanına danışın.